كوتاه در مورد يزيديان

دین ایزدی یا یاسنی یکی از ادیان قدیمی است که جایگاه اصلی آن در بین کردهای عراق است. پیروان این دین معتقد به خدای آفریننده جهانند اما معتقدند این خدا بعد از آفرینش جهان کاری به جهان ندارد و این دنیا را به حال خود رها کرده است.

زبان ایزدی‌ها کردی است و بیشتر در عراق و ارمنستان و ایران زندگی میکنند. جمعیت ایزدی‌ها حدود ۵۰۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود.

یزیدی‌ها در بین همسایه‌ها و مسلمانان به شیطان‌پرست شناخته می‌شوند ولی واقعیت این است که یزیدی‌ها خدا را می‌پرستند ولی تنها شیطان را به عنوان دشمن و معارض خدا نمی‌شناسند. بر اساس باور یزیدی‌ها مقام شیطان و فرشتگان (آتش) از انسان (خاک و گل) بیشتر است و تمرد شیطان از سجده بر انسان کار مناسب و درستی بوده است و از روی حکمت خداوند بوده است و خداوند برای امتحان شیطان و فرشته‌ها به آنها فرمان داده که بر انسان سجده کنند و خداوند روزی شیطان را بدلیل این تمرد خواهد بخشید.

در باور پیروان این کیش خداوند نخستین چیزی که آفرید ملک طاووس بود و سپس شش ملک دیگر را آفرید (این باور شباهت فراوانی به شش امشاسپند زرتشتیان دارد).


ملک طاووس اولین ملک در باور یزیدیان

در دین یزیدی همانند دین زرتشت شر و پلشتی بعد از مدتی شکست خواهد خورد.

عده‌ای واژه یزیدی را برگرفته از یزید ابن معاویه میدانند و معتقدند ایجاد کننده و یا اشاعه دهنده این دین یزید پسر معاویه بوده است (و عدی هم این واژه را برگرفته از یزید ابن انیسه میدانند). همچنین عده‌ای این واژه را برگرفته از ایزد و یا یزته می‌دانند که با توجه به برخی شباهتهای این دین با زرتشتی قول دوم معتبر‌تر به نظر می‌رسد.

این دین از بسیاری از ادیان دیگر مانند زرتشتی، کلیمی، مسیحی، مانوی، اسلام، تصوف تاثیر گرفته تا آنجا که بعد از اسلام این طایفه بوسیله شیخ عدی بن مسافر اموی مسلمان شدند. مقبره شیخ عدی به عنوان زیارتگاه و قبله این طایفه برگزیده شده و یزیدیان یکی از پنج نمازهای یومیه خود را به سمت مقبره او (به عنوان قبله) می‌خوانند و همچنین عیدی به نام عید شیخ عدی دارند و در این عید به مزار شیخ عدی میروند که شباهت زیادی با حج مسلمانان دارد.

یزیدیان دو کتاب به نام مصحف رش یا کتاب سیاه (سیاه در کردی به معنی احترام زیاد به کسی یا چیزی است) و کتاب جلوه دارند. که در کتاب جلوه اصول اعتقادی و در مصحف رش مجموعه دعاها و شعر‌های بزرگان خود را جمع آوری کرده‌اند.


یزدیان خود را فرزند حوا نمی‌دانند بلکه اعتقاد دارند که آدم بذری را در زمین کاشت که از این بذر شاهد بن جراح پدید آمد و شاهد بن جراح با حوریهای وصلت کرد و نسل یزیدیان از وصلت آدم و حوا نیست. و به همین جهت نسل خود را متفاوت دانسته و با دیگران وصلت نمی‌کنند و دیگران را به کیش خود نمی‌پذیرند.

یزیدیان پنج نماز روزانه دارند که در چهار نماز رو به خورشید و در نمیروز رو به مقبره شیخ عدی نماز می‌گزارند.

طبق تخمین ها ، شمار پیروان اقلیت مذهبی یزیدیه در میان کردهای عراق بین 100 تا 500 هزار نفر است که در منطقه سنجار در حدود پانصد کیلو متری شمال غربی بغداد سکونت دارند . پیروان این مذهب علاوه بر عراق ، در سوریه ، ترکیه ، ارمنستان ، ایران ، گرجستان و آلمان پراکنده اند . میزان معتقدان این مذهب در سراسر جهان بالغ بر 800 هزار نفر است . تنها در آلمان 45 هزار نفر یزیدی زندگی می کنند .